LADAWAN DAGITI KADAANAN NGA ISTRAKTURA: Nostalgia

RETRATO N.25

[Koleksion Dagiti Nagkauna a Ladawan ti Siudad ti Laoag]

LADAWAN DAGITI KADAANAN NGA ISTRAKTURA

Nostalgia:

Maysa laengen a lagip wenno iliw a nalaus kadagiti nalpasen a pasamak, pannakailiw iti tao a di makitkita wenno lugar a pinanawan...

*Nabulod dagiti ladawan a nausar

[wwwkoleksiondagitinagkaunaaladawan.blogspot.com]

TI TUROD ITI ERMITA KEN LUGAR A NAKAIMULAAN TI KAYO A KROS, KEN NAKAARAMIDAN TI UMUNA A MISA ITI ILOKOS

 

[Nabulod dagiti ladawan a naaramat]

RETRATO N.24
[Koleksion Dagiti Nagkauna a Ladawan ti Siudad ti Laoag]

TI TUROD ITI ERMITA KEN LUGAR A NAKAIMULAAN TI KAYO A KROS, KEN NAKAARAMIDAN TI UMUNA A MISA ITI ILOKOS

Makita ken masarakan ti Ermita Hill iti abagatan a daya a paset ti Siudad ti Laoag. 

Sakbay a sinakup dagiti kastila ti siudad, paggigiananen dagiti nagkauna nga umili iti Laoag ti turod no sadino a nagbangonda kadagiti agdedekket a pagtaengan iti lawlawna. Pinili dagiti natibo daytoy a lokasion a pakabangonan ti komunidad saan laeng a gapu ti kaasideg ti lugar iti karayan no di pay ket importante para kadakuada a paggapuan ti taraon ken danum nga inumenda.

Idi sakbay nga agngudo ti 16th century, pinadur-as dagiti misionario ti kondision ti panagbiag dagitoy a natibo, nayakarda iti baro a pagyananda iti sentro ti Laoag nga isu ti Partke ni Aurora ita.

Nabangon ti kongkreto a kros nga agarup 28-metro ti katayagna iti tuktok ti turod idi 1972 a kas simbolo ti pannakalagip ti Maikapat a Sentenario ti Kristianisasion iti Ilocos. Ti nakaay-ayat, naangay ti umuna a misa iti Siudad ti Laoag iti Ermita Hill. Kalpasanna, nagbalin nga umuna a missionaries' quarters ken umuna a kapiliada ngem daksanggasat ta napuoran ti daan a pasdek idi Hunio 14, 1988 a nakarippuoganna. Naipatakder dagiti lima a letra L-A-O-A-G iti tuktok ti turod nga agserbi a kas “marker” ti siudad.

Saan laeng a kinatalged [kinatalna] ti madiskobre no di pay ket adda gundaway a makita ti pakabuklan ti siudad-- ti Padsan River ken karruba nga ili a kas ti San Nicolas, Sarrat ken Vintar. Iti daya a paset, makita dagiti bantay ti Apayao a maawagan iti Cordillera Mountain Ranges.

[Nabulod dagiti ladawan a nausar]
wwwkoleksiondagitinagkaunaaldawan.blogspot.com]

DAGITI TORRE A PAGBANTAYAN TI GABU KEN LA PAZ

 

[Nabulod ti ladawan a naaramat]

RETRATO N.21

[Koleksion Dagiti Nagkauna a Ladawan ti Siudad ti Laoag]

Panawen ti Espaniol a Torre a Pagbantayan

DAGITI TORRE A PAGBANTAYAN TI GABU KEN LA PAZ

Ti Ilocos Norte ti maudi a probinsia iti Rehion ti Ilocos

a pagdaliasatan nga agturong iti amianan a paset ti pagilian.

Iti datos, addaan ti probinsia iti innem a torre a pagbantayan

ken nabigbig dagitoy a kas nailian a tawid ken kinabaknang.

Nangted dagitoy torre kadagiti nakadiskobre iti dua kapanunotan

ken panagamiris: umuna, maipada daytoy kadagiti sabsabali pay

nga immun-unan a nadiskobre a nabangon a torre—nabangon iti lugar nga adayo ti baybay; ken maikadua, importante ti torre gapu ti kaasidegna iti puyupoyan ken nagserbi a pagpatrolyaan ken mangwanawan/mangkita ti aktibidad iti bunganga ti Karayan Padsan a kangrunaan a pagdaliasatan a nawaya iti naglabas a panawen. Saan a mailibak a daytoy a torre a pagbantayan ket adda bukodna a guardia a mangkita ti kaungraan a pagserkan iti siudad. 

Maibilang daytoy a paset ti kabaybayan iti amianan a daladal dagiti pirata nga agraut ti galeon [barko a paglayag a komersial] idi un-unana a panawen ti panagnegosio isu a mapapati a nabangon dagiti torre iti siudad.

Ti ebidensia a kaadda ti “torre a pagbantayan” ti mangiladawan iti kinaimportansia a maproteharan ken masalakniban ti ili [saan pay a siudad idi] in kaso nga adda mapasamak a panagraut iti Laoag.

Sabali laeng ti estoria dagiti nagkauna a nagnaed iti siudad a kunada: adda bukodna a barangay ti naporma a sand dunes ti La Paz a maawagan iti “torre.”

Kinaagpaysuananna, adda pay sabali a torre a nabangon iti kasumbangir a bunganga ti Karayan Padsan. Patien pay dagiti nakadiskobre kadagitoy a dua ti nabangon a torre iti kangrunaan a pagserkan ti Laoag idi a kas met ti nabangon a kaadda ti pantalan ti Currimao ken Romblon iti Probinsia ti Romblon idi panawen ti panagsakup ti Espaniol iti pagilian. Daksanggasat ta dagiti nabatbati pay a paset ti instraktura ket pinisangen ti daga.

Iti agdama, makita pay laeng ti sumagmamano a radrilio a naiwara iti daga a mapapati a nagtakderan ti torre— a mangpaneknek ken ebidensia a nabangon ti maysa “torre a pagbantayan” idi un-unana a panawen iti siudad.

[Nabulod ti ladawan ken ni Bernard Joseph Esposo Guererro]

LAOAG

 

RETRATO N.o8

[Koleksion Dagiti Nagkauna a Ladawan ti Siudad ti Laoag]

TI nagan ti siudad ti “LAOAG” ket ti pannakaporma ti balikas manipud iti balikas-a-puon wenno sao-a-ramut, wenno iti sabali a pannao, nagrugian/nagramutan/napaadda [derivasion] iti termino ti Ilokano ’lawag,” a kayatna a sawen silaw wenno kinalawag/kinaklaro. Segun iti pakasaritaan, klaro ken asul ti tangatang ti Laoag. Gapu kadaytoy, mapapati a naited kenkuana ti nagan a “Laoag.”

Iti datos ti pakasaritaan ti Laoag, naorganisa a kas maysa nga ili idi 1585, nagbalin nga umuna a parokia ken umuna nga ili iti amianan a paset ti duog nga Ilocos [Old Ilocos—Ilocos Norte, Ilocos Sur ken La Union]. Nagbalin a siudad ti Laoag idi Enero 1966 babaen iti birtud ti Republic Act. 4584. Nagbalin a kapital [sentro] ti Ilocos Norte.

.

.

*[Binulodko dagiti ladawan iti Coffee Table Book iti Pananglagip ti Maika-50 nga Anibersario ti Panagbalin ti Laoag a kas maysa a Siudad]